Nước Đức không chỉ có âm nhạc, thi ca và triết học, không chỉ có J.W.Goethe, H.Heine và F.Hegel và I.Kant... Nước Đức không chỉ là quê hương của thiên tài Albert Einstein, là cái nôi khai sinh ra những hãng xe BMW, Mercedes trứ danh hay những thương hiệu thời trang Van Laack, Escada bay bổng. Nước Đức còn có bia Baravia lừng danh và lễ hội bia kinh điển Oktoberfest...

Những bông hops diệu kỳ

Tôi may mắn có cơ hội thâm nhập vào văn hóa bia Đức từ khá lâu. Năm 1999, người yêu quốc tịch Đức của tôi (anh Hans - sau này là ông xã) đưa tôi về vùng Bavaria (miền Nam nước Đức) giới thiệu với gia đình anh. Trên đường từ sân bay về thị xã Pfaffenhofen (ngoại ô Munich), cảm giác mệt mỏi đột nhiên biến mất, khi tôi được lạc vào giữa bức tranh thiên nhiên lộng lẫy: màu vàng của những cánh đồng hướng dương rực rỡ, màu xanh của những rừng cây xào xạc gió, màu đỏ của cánh đồng hoa nhái đỏ rực.

Vườn bia Đức trông vui mắt như một trường mầm non

Khi tôi thắc mắc về một loài cây tôi chưa bao giờ thấy, những dây leo của chúng đang đua lên những cây cột vững chãi vươn thẳng lên trời, khoe những bông hoa trắng muốt dưới bầu trời xanh thăm thẳm, anh Hans bảo đó là cây hops. Mùa xuân hằng năm, cây hops mọc lên từ những gốc cây năm trước, đến mùa hè thì ra hoa. Hoa cây hops có vị đắng và là một thành phần rất quan trọng trong việc sản xuất bia. 

Thị trưởng thành phố Munich, Christian Ude, dùng búa gỗ khui thùng bia đầu tiên, mở đầu cho lễ hội bia lần thứ 178

Từ đó, mỗi lần về Đức, tôi đều thích ghé thăm trang trại hops rộng hàng trăm hecta của gia đình chị chồng tôi - chị Christine và anh Sepp. Tôi khoan khoái đi giữa những hàng cây hoa bia xanh mát mắt và háo hức xem những bông hoa hops từ vụ trước: từ màu trắng hoa đã chuyển sang màu xanh nõn nà, tỏa vị thơm từ lòng tay tôi. Mỗi mùa hops, chị Christine lại kết những chùm hoa hops rất đẹp tặng bạn bè và gia đình. Và một trong những món quà quý nhất mà chị tặng cho tôi chính là một vòng tròn hoa hops để treo trước cửa nhà nhân dịp Giáng sinh.

Sau này, khi uống bia, tôi cảm thấy rõ hơn vị đăng đắng ngọt ngọt trong mỗi ngụm bia – mùi vị của hoa hops, cái mùi vị của tự do dâng lên từ cánh đồng mênh mông xanh Bavaria. Bavaria chính là “vựa hops”, cung cấp nhiều tấn hoa đi hàng trăm quốc gia trên thế giới. Biết đâu lần tới khi bạn nhấp một ngụm bia, cái vị thanh đắng kỳ diệu của nó đến từ những cái hoa hops xanh xanh từ vườn hoa bia mà tôi đã để chân trần ngập trên đất mịn lang thang trong một trưa đầu hè?!

Không khí lễ hội Oktoberfest tràn ngập khắp nơi

Hàng trăm chiếc lều sặc sỡ được dựng lên trong lễ hội bia. Muốn có được một chỗ vui chơi ở những lều bia này người ta phải đặt chỗ từ nhiều tháng trước

Và lễ hội Oktoberfest kinh điển

Nhắc đến bia Đức, sẽ là thiếu sót lớn nếu bỏ qua lễ hội Oktoberfest (lễ hội bia tháng Mười), diễn ra tại trung tâm Munich vào tháng 10 hằng năm. Sở dĩ tôi gọi nó là lễ hội kinh điển bởi tuổi đời tới 201 năm (bắt đầu từ năm 1810) và bởi quy mô quá hoành tráng, đồ sộ của nó. Hàng chục nghìn người từ các vùng miền tụ tập về đây. Các chàng trai khỏe khoắn trong bộ đồ truyền thống Lederhosen, với quần đùi da có hai dây kéo lên trước ngực, choàng qua chiếc áo sơ mi trắng tinh. Chẳng biết vì sao, khi nhìn đàn ông Đức trong bộ Lederhosen, tôi lại thấy bắp chân của họ …cực kỳ gợi cảm, có lẽ bởi cái bắp chân cuồn cuộn như sóng ấy cho tôi biết rằng họ là những người năng động và chăm chỉ thể thao. Còn các cô gái Đức, bình thường không nổi bật lắm nhưng khi diện những bộ váy Dirndl đủ màu sắc thì có thể hút mọi ánh nhìn của cánh đàn ông. Dirndl được thiết kế tôn thờ những đường cong của cơ thể: thít chặt phần ngực, khoe vẻ xuân thì tròn căng và chiếc eo thon thả.

Người mẹ trẻ và em bé hào hứng tham gia trò chơi trong lễ hội

Chúng tôi được người bạn thân Michael Kott mời đến ngày hội Oktoberfest tại một chiếc lều bia mà anh đặt chỗ từ nhiều tháng trước. Hàng trăm người đang có mặt tại chiếc lều này, cùng thưởng thức bia và hát theo ban nhạc. Thật lạ là ở giữa lòng đất nước Đức hiện đại, người Đức lại thuộc rất nhiều các bài hát truyền thống của quê hương mình, của vùng Bavaria, và hát hết sức say sưa, cuồng nhiệt. Các bài hát vui nhộn đến nỗi tôi cũng rạo rực nhảy cùng họ. Những lúc cao hứng, được bạn bè cổ vũ, một vài chàng trai cô gái đứng hẳn lên trên bàn và thực hiện những vũ điệu vô cùng phóng khoáng và đẹp mắt.

Cô gái Đức xinh đẹp và gợi cảm đang mang những vại bia Bavaria trứ danh cho các thực khách

Những cốc bia được chuyền tay nhau, không phải những cốc bia mà là những …vại bia, vì ở Oktoberfest, mỗi cốc bia có dung tích…một lít, không thể gọi cốc nào nhỏ hơn. Bia được ăn cùng xúc xích nướng, đùi lợn nướng, bánh mì bretzel, và rau cải chua sauerkraut. Ngoài kia, những chú lợn sữa và những con cá đang được quay trên than nóng, tỏa mùi thơm sực nức. Tất cả mọi người cùng hát và có thể ở trong lều bia từ sáng đến …sáng hôm sau. Vì bia và thức ăn ngon, vì vui quá nên người ta uống quên trời quên đất. Vì thế khi bước ra khỏi lều bia tôi thấy trên các thảm cỏ là hàng dài những người say, không tìm được đường về nhà nên nằm lại đây để ngủ. Chẳng ai để ý đến họ và chắc hẳn khi tỉnh dậy, họ lại chui vào lều bia để vui chơi tiếp.

Tôi cũng được dự các lễ hội bia ở nhiều nơi như Reicherhoffen, Pfaffenhoffen. Không hoành tráng như ở Oktoberfest, nhưng lễ hội bia ở các nơi này cũng thật ấn tượng. Trẻ em và người già đến rất đông để tham gia vào hàng loạt trò chơi. Lễ hội bia đã thâm nhập vào đời sống để thực sự trở thành một sự kiện văn hóa.

Những bông hoa hops diệu kỳ được kết thành vòng hoa rất đẹp mà những người đàn ông hồ hởi đội lên đầu đi dự lễ hội

Mỗi lần về Đức, tôi đều dẫn các con đến các vườn bia (beer garten). Đây cũng là nơi lý tưởng để gặp gỡ bạn bè. Những chiếc bàn gỗ mộc được kê trên thảm cỏ xanh rì, dưới những tán cây tỏa bóng râm mát. Cạnh đó là xích đu, cầu trượt và vô số trò chơi cho trẻ con. Khác với Việt Nam nơi những quán bia hơi dường như chỉ dành cho đàn ông, tôi thấy ấn tượng hơn với phong cách uống bia ở các vườn bia này. Có gì tuyệt vời hơn khi được thưởng thức một cốc bia ngon cùng bạn bè, khi được ngắm nhìn con mình tung tăng nô đùa trên thảm cỏ, hòa mình vào thiên nhiên trong lành trong ánh nắng chiều vàng ươm xuyên từ những tầng mây trắng xa.

Với người không uống được bia như tôi, việc thưởng thức bia Đức dễ dàng hơn nhờ các món uống rất ngon được pha trộn từ bia như Cola-Weizen (pha bia làm từ lúa mạch với Coca Cola, tỉ lệ 50-50) hoặc Radler (pha bia với nước ngọt Sprite cũng với tỉ lệ 50-50). Ngoài ra, bia không cồn (alkoholfrei) cũng rất thông dụng và ngon. Những người bạn của tôi giải thích rằng, thực ra bia không cồn …vẫn có cồn nhưng với tỉ lệ rất thấp (dưới 0,5% - theo quy định của chính phủ). Được sản xuất như bia bình thường, bia không cồn có thêm giai đoạn chưng ở nhiệt độ thấp để cồn bay hơi.

Các cô gái Đức, bình thường không nổi bật lắm, nhưng khi diện những bộ váy Dirndl đủ màu sắc thì có thể hút mọi ánh nhìn của cánh đàn ông

Vì tầm quan trọng và thông dụng của bia, nên chỉ ở vùng Bavaria, bia mới được xem như ...một loại thực phẩm. Cũng chính tại Bavaria, vào ngày 23/4/1516, bộ luật đầu tiên về thực phẩm trên thế giới đã được soạn thảo và ban hành – bộ luật Reinheitsgebot (German Beer Purity Law - tạm dịch là “Bộ luật giữ gìn sự thanh sạch của bia Đức”). Bộ luật này quy định người sản xuất bia chỉ có thể sử dụng các nguyên liệu sau đây trong việc sản xuất bia: nước, lúa mạch barley và hops. Người sản xuất không thể sử dụng gạo hoặc khoai tây để làm bia. Chỉ gần đây, Đức mới cho phép nhập khẩu các loại bia làm từ gạo và điều này đã gây ra một sự phản ứng và tranh cãi gay gắt. Hiện nay, bộ luật Reinheitsgebot không còn hiệu lực nhưng nhiều hãng sản xuất bia của Đức và Mỹ, vẫn ghi dòng chữ “sản xuất theo quy định của luật Reinheitsgebot” vì mục đích tiếp thị.

Trong thời gian gần đây, bia Đức có mặt ở Việt Nam nhiều hơn, và có cả những vườn bia Đức nữa. Nhưng càng uống bia ở đó, tôi càng nhớ không khí lễ hội Oktoberfest sôi động, nhớ không khí thanh bình của vườn bia Đức Bavaria, nhớ tiếng cười vô tư, khỏe khoắn của những người bạn vang vọng về từ những mùa hè mướt xanh kỷ niệm.

THÔNG TIN CHO BẠN Đến Bavaria bằng cách nào? Để đến Đức, bạn cần có visa Schengen. Visa này cho phép bạn đến thăm 15 nước châu Âu, bao gồm Áo, Đức, Bỉ, Đan Mạch, Phần Lan, Pháp, Hy Lạp, Iceland, Ý, Luxemburg, Na Uy, Bồ Đào Nha, Tây Ban Nha, Thụy Điển, và Hà Lan. Vùng Bavaria nằm cạnh các nước như Áo và Ý. Chỉ mất 1h30 phút, bạn có thể đến Áo bằng xe lửa. Nếu thông thạo tiếng Anh hoặc tiếng Đức, bạn có thể tự thu xếp cho chuyến thăm của mình đến Bavaria. Bạn sẽ bay từ Việt Nam sang sân bay Munich. Nhiều hãng hàng không như Thai Airways, Qatar Airways, Aeroflot, Singapore Airlines, Vietnam Airlines, Lufthansa... thường có khuyến mại cho chuyến bay đến Munich. Phương tiện giao thông công cộng ở Bavaria rất tiện lợi, bao gồm tàu điện ngầm, xe lửa và xe buýt. Thăm thú gì ở đó? Để khám phá vùng Bavaria và kết hợp tham dự Lễ hội bia Tháng Mười, bạn cần ít nhất 1 tuần. Trước tiên là hai ngày để thăm thú thành phố Munich (quảng trường Marienplatz & nhà thờ thành phố Church of Our Lady, Công viên Olympic, Bảo tàng quốc gia Đức, Công viên English Garden…). Vùng Bavaria còn có lâu đài tuyệt mỹ Neuschwanstein của Vua Ludwig II, các thị trấn cổ kính nép mình bên các rặng núi xanh như Berchtesgaden, Garmisch-Partenkirchen… Để được có trải nghiệm tuyệt vời với tuyết giữa mùa hè, bạn có thể đến thăm ngọn núi Zugspitze cao nhất nước Đức. Vẻ đẹp lịch sử và truyền thống của Đức cũng đang chờ bạn tại các thành phố như Regensburg, Bamberg, Wurstburg… Những khách du lịch muốn tìm hiểu thêm về lịch sử có thể đến thăm trại tập trung Đức Quốc xã Dachau (cách thành phố Munich 16km, nơi còn lưu giữ rất nhiều hình ảnh đau thương và tàn khốc). Nghỉ ở đâu? Có nhiều khách sạn ở trung tâm thành phố cho bạn lựa chọn, nhưng những nhà khách ở vùng ngoại ô (guest houses) rẻ và ấm cúng hơn nhiều. Ăn gì? Các món ăn “đặc sản” của vùng Bavaria được phục vụ ở các vườn bia, đặc biệt nhất là Schweinsbraten (lợn quay), Schweinshaxe (đùi lợn quay), Wurstsalat (salad xúc xích), Kartoffelsalat (salad khoai tây), Kartoffeknödel (khoai tây nghiền viên), Weisswurst (xúc xích trắng), Steckerlfisch (cá nướng trên xiên), Sauerkraut (cải chua). Các món bánh vùng Bavaria rất ngon và đặc biệt nhất là bánh táo (Apfelstrudel). Và tất nhiên, bạn không thể bở qua các loại bia  bia Bavaria như Helles và Weißbier.

 

                                                               Bài: Nguyễn Phan Quế Mai; Ảnh: Murratip